Ha hi mihringte min tihmel thatu tak a ni a, kan han nui a, ha var tak mai a lo lan that hian hmuh a nuam mai pawh ni lovin a putu a tizahawm em em a ni. Ha a bal chuan hmai vun a tichuar a, kan lang tar bawih mai thin. Upat hun thlenga ha tha tak i neih chuan ei leh inah i buai lo vanga, i taksa tan pawh chu chu thil tha tak a ni dawn a ni. Chuvangin ha silfai leh enkawl hi kan uluk a pawimawh em em a ni.
Ha silfai han tih hian, chi hnih hriat a ngai ang. Ha (teeth) lang thei
chauh tihfai a ni lova, lang lo hahni khuh a la awm a ni. Hei hi kan
hriat thiam nan Periopocket kan tia, ipte ang a nia, he mi chhunga calculus hi tihfai a ngai thin a ni. Hei hi a lo bawlhhlawh hian Ha a tinghing thei hial a ni. 
Ngaihzawng neite tan phei chuan a tul leh zual. An in KISS
hunah an ha te a bal ang tih a hlauhawm. Nula ha var nalh tak an han nui sen sen mai te hi thlir nin an har a, mahse an thaw a uih viau chuan tlangval ho vin an sawi sep sep ve tho thin a nia. Chuan, periodontitis an tih mai hahni
natna a chhuah phah thin a ni. Hahni vang an tia (gingivitis), ha nawh hunin
(bleeding) thisen a chhuak thin a ni. A rei chuan gingiva recession an tia,
hahni a ei rala, ha a thlawn thin a ni. Ha hi calculus tih hahni chhunga awm
bawlhlawh vangin hei hi a thleng thei a. A pawn lam, hahmai (kan hmuhtheih) Ha-ah hian bawlhlawh a awma stanning an ti a, hei hian ha a timawi lo a ni.Chuan caries (ha nget)a chhuak thin a ni. Chuvangin, ha silfai hi a tulin a
pawimawh a. A theih chuan , Ha-doctor hnenah thlatin in check-up tir hi a
tha a ni.
Hanawhna (brush) ringawt hi chuan ha a tihfai tak tak thei lo va, chuvang chuan hasiai hi kan hmang tel a ni. Hasiai kan tih (toothpaste)-ah hian fluoride a awm a, hei hian 'ha' a tivarin a tifaia, chuan bacteria vanga ha nget te a veng bawk a ni. Toothpaste (hasiai)-a awm fluoride hi a pawimawh hle a, adult leh above adult te hmang a tan chuan fluoride amount hi (1500) tel a tul a ni.Tun lai kan hmang toothpastete-ah chuan, fluoride hi 700, 800 vel chauh a tel.
Nikhatah hian 'ha' hi vawihnih a tlem berah nawt ila, a tha awm e. Meihawlte hman a theihloh em ni tih zawhnate a awm thin a. Hman theih teh lul mai. Mahse, fluoride a awm ve loh avangin, hasiai kan hmang ta zawk a ni.
Chubaka, 'ha' pakhat leh pakhat inkara (interproximal) awm (food stagnation) an tih thil ei bangte a ti fai thei lova, chuan (occlusal surface) an tia, thil thialna Ha hmaia awm (food debris) thihte a ti fai thei lo bawk. He food debris hian Harawng a ti duma, chuan Hanget (caries) te a tichhuak a ni.
Ha nawhna leh Hasiai hian 100-ah 100 a ti vai vek lova, 100-ah 70 vel a ti fai thei chauh a ni.Interproximal kan tih tak Hakar tihfai kimnan, dental floss an tih hruizai sin te an siam a. Heng te hi ha kar tihfai nan hmang ila a tha. Ka rim chhiate tan, mouthwash kamthuahna tui a awm a. Chlorhexidine mouthwash leh Betadine mouthwash tih chi hnih a awm. Ha doctor te rawnin hmang ila a tha awm e. A lei thei lote tan tuilum lep lepah chi tlem telin kam thuah thin i la a tha hle. Chuan, kan Ha te a varin leh ngette a awm lo ang a, ka rimte a chhiat loh phah bawk dawn a ni. A bik takin tlangval luck deuh leh nula te tan phei chuan ha tihfai leh ka rim thiang tak neih hi a pawimawh hle a ni.
(Muana hi Mandalay-ah Dental Doctor final year zir mek a ni a. Mandalay Mizo Student Fellowship-a president hna chelh mek a ni bawk. Mizo zirlaite tana mi thahnem ngai tak a ni. Ed.)